Powieść z polsko-izraelskim Jamesem Bondem

Gdzie jest najbardziej poszukiwany obraz, zaginiony w czasie II wojny światowej, „Portret młodzieńca” Rafaela Santi? Tego nie wie nikt, ale hipotez na temat jego losów jest kilka. Jedną z nich, we wciągającej powieści, przedstawili Marcin Faliński i Marek Kozubal. Akcja „Operacji Rafael” toczy się na dwóch płaszczyznach. Śledzimy jednocześnie losy dwóch agentów wywiadu – jednego […]

Tęsknota za Stramerami

Całkiem niedawno pismo “Książki. Magazyn do czytania” ogłosiło, że “Stramer” jest według redakcji najlepszą książką mijającego roku. Nie kryję zaskoczenia, mam inne typy, jednak w pełni doceniam pracę i kunszt autora. Po pierwsze: kompletne oderwanie od dat. U Łozińskiego liczą się zdarzenia i ludzie, chronologia i reżim czasowy pozostają w cudownym niebycie, przez co na […]

„Krucha siatka pozorów”. O książce Deborah Levy “Płynąc do domu”

Od początku nie umiem podporządkować sobie tej książki. Uwiera mnie i drażni swoją ulotnością, wieloma momentami ciszy między kolejnymi zdaniami i wątkami, wydaje się być celowo niedokończona, niewysłowiona, mętna. Mozaikowa narracja irytuje i przyciąga jednocześnie. Książka w dużym stopniu intryguje postaciami, które w znacznej mierze łagodzą tę enigmatyczną, rwaną formę na jaką zdecydowała się autorka. […]

O komiksie “Falafel na ostro” Michela Kichki

Każda emigracja to indywidualna historia. Są oczywiście pewne wspólne punkty: formalności do spełnienia, etapy aklimatyzacji, tęsknota i poczucie wykorzenienia. Są też osobiste zachwyty i rozczarowania. O swojej historii aliji do Izraela opowiada w wydanym przez MOCAK komiksie “Falafel na ostro” belgijsko-izraelski rysownik Michel Kichka. Po polsku ukazała się już kilka lat temu pierwsza dłuższa forma […]

“Płuczki” – bolesna książka o poszukiwaczach złota w żydowskich prochach

W 2011 r. prawicowe media pisały, że “Gross manipuluje zdjęciem z Treblinki”. Chodziło o słynną już fotografię kopaczy, przeszukujących prochy ofiar obozu w poszukiwaniu złota i kosztowności, którzy zostali przyłapani na gorącym uczynku. Od tego zdjęcia zaczyna się historia opisana w “Złotych żniwach” przez prof. Jana Tomasza Grossa. I to prawdziwość tego zdjęcia próbowali podważyć […]

„Propagandowe bzdury” – były żołnierz Kedywu AK o obecnej polskiej polityce historycznej

„Wiem, że celem pana Świrskiego i jego Reduty było i jest przedstawić naród polski jako mur oporu przeciwko Niemcom i pomocy Żydom. Że wszyscy byli aniołami. Facet wierzy w cuda! Ja nie” – wyznaje Stanisław Aronson, były żołnierz AK, w książce „Wojna nadejdzie jutro”. Ta publikacja jest podsumowaniem jego wojennej działalności i krytycznym spojrzeniem na […]

Kryminał o tragicznej historii Dąbrowy Tarnowskiej

To nie jest wielka literatura, która zdobędzie światowy rozgłos. To porządnie napisany kryminał, który ma szansę pokazać czytelnikom, że ukryte wydarzenia z trudnej polsko-żydowskiej historii mają wpływ na nasze życie i dzisiaj. “Mara” zaczyna się od remontu starego rodzinnego domu w Dąbrowie Tarnowskiej. Gdy dochodzi do kopania dołu pod basen, okazuje się, że w ziemi […]

Uciekinierka. O tropieniu śladów Zuzanny Ginczanki

Zacząć trzeba chyba od tego, że to nie jest książka o Zuzannie Ginczance. Tak, pojawiają się tam fakty z jej życiorysu, wiersze, wspomnienia tych, którzy jeszcze odrobinę pamiętają, przypuszczenia autora i innych fascynatów jej poezji. Jednak sednem najnowszej książki Jarosława Mikołajewskiego “Cień w cień. Za cieniem Zuzanny Ginczanki” jest jego osobiste przeżycie twórczości i osoby […]

Nireńska to gotowy materiał na barwną bohaterkę filmową

To bardzo chwalebne, że autorzy wyciągają z odmętów historii postaci zapomniane, a godne uwagi. Przybliżanie ich wyjątkowości jest sztuką trudną, ale nie niemożliwą. Pisanie biografii to często pułapka dla autora. Niektórym trudno zapanować nad własnym uwielbieniem dla opisywanego bohatera (jak to miało miejsce chociażby w przypadku Wojciecha Orlińskiego i jego książki “Lem. Życie nie z […]

Birobidżan – kultura żydowska bez Żydów

Jak dobrze, że powstała książka o Birobidżanie! Do tej pory temat ten nie był często poruszany, a szkoda, bo jest bardzo zajmujący. Trzeba zacząć od tego, że w ZSRR powstał pomysł osiedlenia Żydów w jednym regionie. Według inicjatorów miał być swoistą komunistyczną ziemią obiecaną: „Ach, Birobidżan! Miał spełnić marzenia radzieckich żydowskich obywateli. Dowieść, że energia […]