„Wielkanoc” Stefana Otwinowskiego

„Wielkanoc” Stefana Otwinowskiego w czasach sporów o „polską odpowiedzialność” za to, co wydarzyło się w czasie okupacji, jest utworem, o którym warto przypomnieć. Dramat, który powstawał w czasie wojny i po niej, pokazuje, że współcześni historycy, odkrywając złożoność relacji polsko-żydowskich, nie opisują czegoś, co nie byłoby znane ludziom żyjącym w tamtym okresie. Wydanie tej książki […]

“Teraz’43”. Książka o odkrywaniu historii

Od dawna mam słabość do zdjęć, szczególnie tych starych, czarno-białych, z oberwanym rogiem, na których są ludzie znani komuś kiedyś, a dziś nawet nie pamiętamy ich imion. Sama zbieram stara fotografie i porównuję je z dzisiejszym widokiem tych samych miejsc. Dlatego cieszę się, że Marcin Dziedzic i Magdalena Kicińska zabierają mnie w podróż po Warszawie. […]

Fritz Bauer przeciwko całemu światu

Fritz Bauer był prawnikiem, człowiekiem pracowitym i szukającym sprawiedliwości po wojennej zawierusze. Był też Żydem, co sprawiło, że trudno mu było funkcjonować w kraju, który o popełnionych przez siebie zbrodniach chciał jak najszybciej zapomnieć. Bauer pochodził z rodziny nieszczególnie religijnych niemieckich Żydów. Wprawdzie w jego domu obchodzono najważniejsze święta żydowskie, ale nie wiązało się to […]

Baśń z odległego zakątka historii

Zanim Dorit Rabinyan stała się znana dzięki, wywołującej kontrowersje, książce „Żywopłot”, zadebiutowała znakomitą powieścią o sefardyjskich Żydach mieszkających w perskiej wiosce. Świat, jaki pokazała czytelnikom autorka, to pełna kolorów, zapachów i barw baśń z odległego zakątka historii. „Perskie narzeczone” to opowieść o nastoletnich dziewczynkach, które marzą o wielkiej miłości. Starsza z nich wyszła już za […]

„Dziecko w śniegu”

W wielu relacjach ocalonych z Zagłady można znaleźć wspomnienia o matkach, które stawały przed trudnym wyborem – ratować swoje życie, czy zostać z dzieckiem i umrzeć. Niektóre schodziły z noworodkami do kryjówek. Gdy maluchy zaczynały płakać, musiały je uciszać. Czasami dziecko, przyduszone poduszką lub matczyną ręką, przestawało oddychać. Śmierć kwilącego malca dawała większe szanse na […]

„Tu mnie nie chciano. To jak ja mogę być Polakiem?”

„To nie partia, nie ówczesny rząd, to powiedziało społeczeństwo polskie, przynajmniej jego część. I takich rzeczy się nie zapomina” – mówi Krystynie Naszkowskiej Michał Sobelman. „Antysemityzm jest chorobą psychiczną Polaków. Nigdy nie sterapeutyzowaną” – dodaje Janusz Marchwiński. Marcowi emigranci opowiadają w książce „Ani tu, ani tam” o swoich przeżyciach i trudnych relacjach z Polską, o […]

“Sendlerowa. W ukryciu”. Niełatwa lektura

Pisząc kilka słów o książce Anny Bikont „Sendlerowa. W ukryciu” należy chyba zacząć od tego, czym ta książka nie jest. To nie jest, z pewnością oczekiwana przez wielu, biografia kobiety-herosa, która w pojedynkę uratowała tysiące żydowskich dzieci. To nie jest również książka o zbiorowym bohaterstwie Polaków, którzy nie bacząc na zagrożenie karą śmierci, starali się […]

Książka “Zagłada Żydów w Generalnym Gubernatorstwie” Dariusza Libionki

Wprawdzie popularne powiedzenie głosi, że nie należy osądzać książki po okładce, jednakże pisząc o publikacji Dariusza Libionki „Zagłada Żydów w Generalnym Gubernatorstwie” powinienem chyba jednak od tego zacząć. Widywałem podobne okładki w latach szkolnych; obrazek o jednolitej kolorystyce, a w prawym dolnym rogu duże rzymskie cyfry. Książka wydana nakładem Państwowego Muzeum na Majdanku z zewnątrz […]

Drugi tom komiksu o Irenie Sendlerowej

W 75. rocznicę utworzenia Żegoty ukazuje się – dzięki wydawnictwu Timof Comics – drugi tom opowieści o Irenie Sendlerowej, w którym młodzi czytelnicy poznają m.in. Janusza Korczaka oraz Zofię Kossak. Irena Sendlerowa podjęła się trudnego zadania. Zorganizowała siatkę osób, które brały udział w wyprowadzaniu żydowskich dzieci z getta i dostarczaniu ich pod bezpieczne adresy po […]

Nieprzepracowana debata o polskich zbrodniach

„Niechciana debata” to książka o tym, że spór, jaki wywołały publikacje prof. Jana Tomasza Grossa, nie doprowadził do pełnego poznania (przyznania?) prawdy o trudnych, wstydliwych, niechwalebnych momentach polskiego udziału w drugiej wojnie światowej. Zamiast rozmawiać woleliśmy się kłócić, by na koniec okopać się na pozycjach, z których nie ma już wyjścia. Czego o Jedwabnem dowiedzą […]