Powieść z polsko-izraelskim Jamesem Bondem

Gdzie jest najbardziej poszukiwany obraz, zaginiony w czasie II wojny światowej, „Portret młodzieńca” Rafaela Santi? Tego nie wie nikt, ale hipotez na temat jego losów jest kilka. Jedną z nich, we wciągającej powieści, przedstawili Marcin Faliński i Marek Kozubal. Akcja „Operacji Rafael” toczy się na dwóch płaszczyznach. Śledzimy jednocześnie losy dwóch agentów wywiadu – jednego […]

Paweł Piotr Reszka: “Nie jest tajemnicą, że wokół obozów zagłady były hieny”

Reporter Gazety Wyborczej, Paweł Piotr Reszka, spędził trzy lata, badając historie ludzi rozkopujących żydowskie prochy w Sobiborze i Bełżcu w poszukiwaniu złota. Jego książka „Płuczki” (wyd. Agora) właśnie ukazała się w księgarniach. Katarzyna Markusz: Maciej Świrski, szef Reduty Dobrego Imienia, napisał na Twitterze – w odniesieniu do Twojej książki – że Reduta “zajrzy do źródeł, […]

“Płuczki” – bolesna książka o poszukiwaczach złota w żydowskich prochach

W 2011 r. prawicowe media pisały, że “Gross manipuluje zdjęciem z Treblinki”. Chodziło o słynną już fotografię kopaczy, przeszukujących prochy ofiar obozu w poszukiwaniu złota i kosztowności, którzy zostali przyłapani na gorącym uczynku. Od tego zdjęcia zaczyna się historia opisana w “Złotych żniwach” przez prof. Jana Tomasza Grossa. I to prawdziwość tego zdjęcia próbowali podważyć […]

„Propagandowe bzdury” – były żołnierz Kedywu AK o obecnej polskiej polityce historycznej

„Wiem, że celem pana Świrskiego i jego Reduty było i jest przedstawić naród polski jako mur oporu przeciwko Niemcom i pomocy Żydom. Że wszyscy byli aniołami. Facet wierzy w cuda! Ja nie” – wyznaje Stanisław Aronson, były żołnierz AK, w książce „Wojna nadejdzie jutro”. Ta publikacja jest podsumowaniem jego wojennej działalności i krytycznym spojrzeniem na […]

Kryminał o tragicznej historii Dąbrowy Tarnowskiej

To nie jest wielka literatura, która zdobędzie światowy rozgłos. To porządnie napisany kryminał, który ma szansę pokazać czytelnikom, że ukryte wydarzenia z trudnej polsko-żydowskiej historii mają wpływ na nasze życie i dzisiaj. “Mara” zaczyna się od remontu starego rodzinnego domu w Dąbrowie Tarnowskiej. Gdy dochodzi do kopania dołu pod basen, okazuje się, że w ziemi […]

Birobidżan – kultura żydowska bez Żydów

Jak dobrze, że powstała książka o Birobidżanie! Do tej pory temat ten nie był często poruszany, a szkoda, bo jest bardzo zajmujący. Trzeba zacząć od tego, że w ZSRR powstał pomysł osiedlenia Żydów w jednym regionie. Według inicjatorów miał być swoistą komunistyczną ziemią obiecaną: „Ach, Birobidżan! Miał spełnić marzenia radzieckich żydowskich obywateli. Dowieść, że energia […]

Prawda jest zbyt wielkim wyzwaniem – o książce “Lata czterdzieste. Początki polskiej narracji o Zagładzie”

“Wśród serdecznych przyjaciół psy zająca zjadły” – ten cytat z bajki Ignacego Krasickiego to najbardziej zwięzłe, a jednocześnie najbardziej trafne podsumowanie sytuacji Żydów w okupowanej Polsce. Sytuacji, która nie została ani wtedy, ani później w pełni przez Polaków rozpoznana, opisana i – co najważniejsze – z którą Polacy się do końca nigdy nie oswoili. Wydawać […]

Historia kołem się toczy

Kiedy dziś często słyszymy o tym, że Polska przez tysiąc lat była “Rzeczpospolitą przyjaciół”, a Polacy poza przyjaźnią z Żydami zajmowali się głównie ich ratowaniem w czasie wojny, warto sięgnąć do źródeł. “Czy żydki wynoszą się do Palestyny?” – pytał w 1934 r. “Przewodnik Katolicki” i zaraz udzielał odpowiedzi: “Owszem, coraz więcej”. Dwudziestolecie międzywojenne to […]

Podróż po nieistniejącym świecie

Kiedy Mordechaj Canin jeździł po powojennej Polsce, towarzyszyło mu uczucie beznadziejnej pustki. Nie było wymordowanych Żydów i zacierały się ślady ich istnienia. Zwrócił uwagę na niegodnie zachowanie Polaków w czasie wojny i już po niej. Dokładnie opisał „gorączkę złota”, jaka rozgrywała się wokół dawnych obozów. I przyznał, że nie ma sił, by tym się szerzej […]

Samotność historyka

Czy prof. Jan Tomasz Gross jest kontrowersyjnym historykiem? Jeśli tak, to musielibyśmy uznać prawdę za kontrowersję. Stwierdzenie, że „Polacy zabili w czasie wojny więcej Żydów niż Niemców”, czy uznanie, że Polacy przyczynili się do śmierci 200 tys. Żydów, dla jednych jest niedopuszczalne, bo godzi w narodową potrzebę dobrego samopoczucia. Dla innych to zwykły fakt, którego […]